Οι "N.Y.Times" προσφέρουν τρία σενάρια για τη διαδοχή

η Πρωϊνὴ - 6-7 Ιουλίου 1996

Του ΔΗΜΗΤΡΗ ΡΟΜΠΟΤΗ

ΝΕΑ ΥΟΡΚΗ.- "Η διευθέτηση αυτής της μη ομαλής σχέσης μεταξύ μιας ενηλικιωμένης Θυγατέρας-Εκκλησίας και του επιβλέποντος γονέως της, όπως επίσης και η ένωσή της με τις άλλες μεταναστευτικής βάσης ορθόδοξες ομάδες των ΗΠΑ -όλες έχουν το ίδιο Δόγμα και λατρευτικές εκδηλώσεις- βρίσκονται ανάμεσα στις προκλήσεις που θα αντιμετωπίσει ο νέος αρχιεπίσκοπος".

Αυτά επισημαίνει μεταξύ άλλων, ο κατηρτισμένος εκκλησιολογικά -όπως αποδεικνύεται- αρθρογράφος Πίτερ Στάινφελς (Peter Steinfels), σε εκτενές άρθρο του που φιλοξενείται στο χθεσινό φύλλο της εφημερίδας "Τάιμς της Νέας Υόρκης".

Κατά τον αρθρογράφο, στην 5ήμερη διάρκεια της Κληρικολαϊκής Συνέλευσης, κυριάρχησαν δύο στοιχεία.

Το πρώτο, το επίσημο, αφορά την αποχώρηση του αρχιεπισκόπου Ιακώβου και το δεύτερο, το πλέον ουσιώδες, έχει να κάνει με το ποιός θα τον διαδεχθεί.

Γίνεται επίσης αναφορά στον υποτιθέμενο "εξαναγκασμό" του αρχιεπισκόπου Ιακώβου σε παραίτηση, από τον Οικουμενικό Πατριάρχη, κίνηση που προκάλεσε αντιδράσεις στην Ομογένεια, ακόμη και σε εκείνους που επιθυμούν την αλλαγή.

Σε σχέση με τις προθέσεις του κ. Βαρθολομαίου, στο εν λόγω άρθρο επισημαίνεται ότι "η επιλογή του για τον νέο αρχιεπίσκοπο θα φανερώσει εάν επιθυμεί να διατηρήσει συμφιλιωτική στάση απέναντι σε μια Ελληνορθόδοξη Εκκλησία που συνήθως λειτουργεί ανεξάρτητα από τη Μητέρα-Εκκλησία στην Τουρκία, ή εάν επιθυμεί να τη φέρει υπό τον αυστηρό έλεγχό του".

Γίνεται επίσης μνεία για τη συνάντηση αντιπροσωπείας επισκόπων και λαϊκών από τις ΗΠΑ με τον Οικουμενικό Πατριάρχη, στην οποία ο δεύτερος, φαίνεται να τους διαβεβαίωσε ότι θα λάβει υπόψιν το ενδιαφέρον τους, δηλαδή ο νέος αρχιεπίσκοπος "να χειρίζεται τα αγγλικά με άνεση, να γνωρίζει την αμερικανική κουλτούρα και να μπορεί να απευθυνθεί στους αμερικανοποιημένους νέους και στους μη ελληνικής καταγωγής συζύγους". Για τους μικτούς Γάμους, αναφέρει ότι αποτελούν το 80% περίπου.

ΔΗΜΗΤΡΙΟΣ - ΣΤΥΛΙΑΝΟΣ

Ο αρχιεπίσκοπος Αυστραλίας Στυλιανός

Γίνεται επίσης αναφορά στους δύο επικρατέστερους, ανεπίσημα υποψήφιους για τη θέση του αρχιεπισκόπου. Για τον μητροπολίτη Βρεσθένης Δημήτριο, ο αρθρογράφος σημειώνει ότι "έχει γεννηθεί στην Ελλάδα και απέκτησε Δοκτοράτο Θεολογίας στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου Χάρβαρντ (Harvard Divinity School) και ήταν διακεκριμένος καθηγητής Βιβλικών Σπουδών και Χριστιανικής Παράδοσης από το 1982 μέχρι το 1993 στην Ελληνορθόδοξη Θεολογική Σχολή του Τιμίου Σταυρού". Αναφέρει επίσης ότι "επικρατεί μεγάλος ενθουσιασμός για τον μητροπολίτη Δημήτριο, ιδιαίτερα ανάμεσα στους νεώτερους Ιερείς που σπούδασαν υπό την καθοδήγησή του".

"Αυτό όμως δεν μπορεί να λεχθεί και για την άλλη, συχνά αναφερόμενη πιθανότητα, τον αρχιεπίσκοπο Αυστραλίας Στυλιανό", συνεχίζει το άρθρο, υπενθυμίζοντας την παρουσία και των δύο Ιεραρχών στα πλαίσια της Εξαρχίας που απέστειλε πέρυσι ο Οικουμενικός Πατριάρχης στις ΗΠΑ. Ο κ. Στυλιανός αποτέλεσε την αιχμή του δόρατος, ερχόμενος κάποιες φορές σε έντονες φραστικές αντιπαραθέσεις με ιερείς και λαϊκούς. Άλλωστε, σύμφωνα με το άρθρο πάντα, ο πλέον κοινός χαρακτηρισμός που χρησιμοποιούνταν στους διαδρόμους της Κληρικολαϊκής για τον αρχιεπίσκοπο Στυλιανό, είναι αυτός του "εριστικού"

Η ΕΛΛΗΝΙΚΟΤΗΤΑ ΤΗΣ ΕΚΚΛΗΣΙΑΣ

ΦΩΤΟ: GΑΝΡ/ΔΗΜΗΤΡΗΣ ΠΑΝΑΓΟΣ

Αναμνηστική φωτογραφία του αρχιεπισκόπου Ιακώβου με το "μέλλον" του εδώ ελληνισμού, όπως άλλωστε χαρακτήρισε τα παιδιά και τους νέους κατά την εναρκτήρια ομιλία του, στη φετεινή Κληρικολαϊκή Συνέλευση. Εν τω μεταξύ. και ο μητροπολίτης Χαλκηδόνος Ιωακείμ προστίθεται στον κατάλογο των φερομένων ως "διαδόχων" του αρχιεπισκόπου Ιακώβου, όπως αναφέρεται σε σχετικό άρθρο των "Τάιμς της Νέας Υόρκης".

Στη συνέχεια ο εν λόγω αρθρογράφος αναφέρει ότι ο αριθμός των μελών της Ελληνορθόδοξης Εκκλησίας κυμαίνεται από 800.000 μέχρι 2 εκατομμύρια, "μία χτυπητή αντίθεση με τον αριθμό των απομεινάντων ελληνορθοδόξων που έχουν αντέξει τις τουρκικές πιέσεις, σε έναν χώρο που ήταν κάποτε η Βυζαντινή Αυτοκρατορία και το αρχαίο κέντρο της Ορθοδοξίας". Στο συγκεκριμένο σημείο, ο αρθρογράφος αποφεύγει να διασαφηνίσει ότι οι πιέσεις και διώξεις του επίσημου τουρκικού κράτους συνεχίζονται μέχρι και σήμερα.

Ένα άλλο σημαντικό στοιχείο στο εν λόγω άρθρο, το οποίο καταδεικνύει και τη λανθασμένη αντίληψη κάποιων κύκλων, σχετικά με την ελληνικότητα της Ορθόδοξης Εκκλησίας, είναι και η δήλωση του κ. Δημητρίου Μ. Μόσχου, προέδρου του Αρχιεπισκοπικού Συμβουλίου.

Ο κ. Μόσχος φέρεται να είπε ότι "η Εκκλησία χρειάζεται περισσότερες ενορίες, που η Θεία Λειτουργία να γίνεται κυρίως στην αγγλική και όπου η πολιτιστική έμφαση να είναι περισσότερο αμερικανική παρά ελληνική".

Στον κ. Μόσχο αρκεί να αντιπαρατεθεί αυτό που είχε επισημάνει ο ραββίνος Ρούμπιν, μιλώντας στον Καθεδρικό Ναό της Αγίας Τριάδας, σε εκδήλωση των Επιτροπών ελληνοϊουδαϊκού διαλόγου. Είχε πει τότε ότι "δεν υπάρχει Ιουδαϊσμός χωρίς εβραϊκά και δεν υπάρχει Ελληνορθόδοξη Εκκλησία χωρίς ελληνικά".

Και το εν λόγω άρθρο καταλήγει παραθέτοντας ένα ακόμη "σενάριο" σχετικά με τον νέο αρχιεπίσκοπο. Επικαλούμενος καλά πληροφορημένον εκκλησιαστικό ηγέτη, ο δημοσιογράφος αναφέρει ότι ο Πατριάρχης μπορεί να διορίσει προσωρινά τον στενό σύμβουλό του, μητροπολίτη Χαλκηδόνος Ιωακείμ, ως αρχιεπίσκοπο.

Επειδή όμως ο κ. Ιωακείμ δε γνωρίζει επαρκώς την αγγλική γλώσσα. όπως επίσης δε γνωρίζει και την ιδιαιτερότητα της κατάστασης στις ΗΠΑ, ο διορισμός του θα γίνει μόνιμος, αφού περάσει κάποιο χρονικό διάστημα.

[ η Πρωϊνὴ - 6-7 Ιουλίου 1996 - σσ. 1 και 4 ]