|
fractal - 10 Φεβρουαρίου 2026
π. Γεώργιος Δράγας:
❝ Υπάρχουν βιβλιοθήκες που είναι απλώς αποθήκες γνώσης και υπάρχουν εκείνες που αποτελούν ζωντανά ίχνη μιας ολόκληρης πνευματικής διαδρομής. Η βιβλιοθήκη του π. Γεώργιου Δράγα ανήκει αναμφίβολα στη δεύτερη κατηγορία. Με περισσότερους από 65.000 τίτλους, συγκροτημένους με επιμονή, πίστη και ακαδημαϊκή συνέπεια επί επτά δεκαετίες, δεν συνιστά απλώς μια εντυπωσιακή συλλογή βιβλίων, αλλά ένα προσωπικό και ταυτόχρονα οικουμενικό χρονικό του Ελληνισμού, της Ορθοδοξίας και της θεολογικής σκέψης Ανατολής και Δύσης. Επίτιμος καθηγητής στα Πανεπιστήμια του Durham, του Αριστοτελείου Πανεπιστημίου Θεσσαλονίκης, της Θεολογικής Σχολής Σόφιας και του Hellenic College Holy Cross της Βοστώνης, ιερέας, θεολόγος και ερευνητής, αφηγείται στο Fractal όχι μόνο την ιστορία μιας βιβλιοθήκης, αλλά τη βιογραφία ενός νου που έμαθε από νωρίς να αναζητά την αλήθεια μέσα από το βιβλίο.
-Η βιβλιοθήκη σας περιλαμβάνει 65.000 τίτλους. Πότε και πώς ξεκίνησε η συγκρότησή της, και πόσα χρόνια σας πήρε για να τη δημιουργήσετε;» Η βιβλιοθήκη μου ξεκίνησε στην Αθήνα όταν μπήκα στο Γυμνάσιο και έγινα έφηβος. Άρχισα τότε να αγοράζω βιβλία από το στο δημοπρατήριο που είχαν σχέση με τα σχολικά. Σύγκρινα τα μεν με τα δε για να αποκτήσω ακριβέστερη κατανόηση. Το χαρτζιλίκι μου το ξόδευα στην αγορά βιβλίων. Στον οικογένεια με αποκαλούσαν «λομπιάκη» γιατί από μικρός ζήταγα λομπιάκια (δηλ. βιβλιαράκια)! Τα βιβλία είχαν προτεραιότητα στην εφηβεία μου αν και απασχολούμην με αθλητισμό, καλές τέχνες (ζωγραφική, εικονογραφία) και κυρίως η θεολογία που απέκτησα από παππού και προγιαγιά (μαθήτρια του Αγίου Νεκταρίου) στην Αίγινα. -Ήταν εξαρχής συνειδητός στόχος η δημιουργία μιας τόσο μεγάλης συλλογής ή προέκυψε οργανικά με τα χρόνια; Η δημιουργία μεγάλης βιβλιοθήκης υπήρξε συνειδητός στόχος, αναπτυγμένος οργανικά από την εφηβεία. Αγόραζα Ελληνικά, Γαλλικά, Λατινικά βιβλία (ήμουν άριστος στα Γαλλικά και τα Λατινικά στο Γυμνάσιο), μαθαίνοντας παράλληλα Αγγλικά σε Αμερικανικό σχολείο Αθηνών, με παρότρυνση θείου επιχειρηματία στην Αφρική για σπουδές στην Αγγλία. Αρχικά οδηγήθηκα προς το Πολυτεχνείο με την καθοδήγηση του περίφημου καθηγητή Δ. Πικιώνη, αλλά αποθαρρύνθηκα από λάθη εξεταστών και αποφάσισα να υπηρετήσω στο Ναυτικό αποκτώντας τρία πτυχία με άριστα (Σηματωρός/Μαρκόνι, Τηλεπικοινωνία και Λογιστική). Η καλή μου υπηρεσία μου επέτρεψε να συνεχίσω σπουδές στα Αγγλικά, και μετά την απόλυσή μου, ο θείος μου με βοήθησε να εγγραφώ στη Θεολογική Σχολή του Πανεπιστημίου του Εδιμβούργου, όπου σπούδαζαν και άλλοι Έλληνες ιερείς και θεολόγοι. Μέσα σέ ένα τρίμηνο πήρα με άριστα το AAF (Attestation of Academic Fitness (Βεβαίωση Ακαδημαϊκής Ικανότητας, ανάλογο με το Αγγλικό GCE) που μου έδωσε τη δυνατότητα να συνεχίσω τις σπουδές μου με υποτροφία. Έτσι απέκτησα το πτυχίο Θεολογίας με άριστα και μετά μου έδωσαν υποτροφία να συνεχίσω με μεταπτυχιακό στο Πρίνστον στην Αμερική. Κατά τη διάρκεια της περιόδου των σπουδών μου, συνέχισα να συλλέγω διάφορα βιβλία που διεύρυνε σημαντικά τη συλλογή μου. -Από ποιες χώρες και ποιες πηγές προέρχονται κυρίως τα βιβλία; Μετά την Ελλάδα, η δεύτερη μεγάλη συλλογή βιβλίων μου σχηματίστηκε στο εξωτερικό.
-Πόσο ρόλο έπαιξαν τα παλαιοβιβλιοπωλεία, οι ιδιωτικές συλλογές και οι ακαδημαϊκές ανταλλαγές; Ο ρόλος αυτός ήταν πρωτεύων. Δεν έχασα καμία ευκαιρία στα ταξίδια μου χωρίς να αναζητήσω από τους φιλοξενούντες ειδήμονες να με οδηγήσουν σε εξειδικευμένα ιδρύματα ή καταστήματα στα οποία υπήρχαν συλλογές παλαιών βιβλίων και επιστημονικών περιοδικών που είχαν σχέση με την Ελλάδα, την Ορθοδοξία, και γενικότερα την θεολογία και τη θρησκειολογία. -Υπήρξαν βιβλία που χρειάστηκε να τα αναζητήσετε για χρόνια μέχρι να τα αποκτήσετε; Βεβαίως υπήρξαν. Εγκυκλοπαίδειες, Λεξικά και Σειρές έργων διακεκριμένων συγγραφέων, κυρίως Ελλήνων φιλοσόφων, ιστορικών, θεολόγων και πολιτικών ηγετών των Ορθοδόξων λαών στις εστίες τους και στην ανά τον κόσμο διασπορά τους. Ως παραδείγματα των βιβλίων που αναζήτησα θα σας αναφέρω μερικά:
Όλες οι εκδόσεις των Συγγραμμάτων του Αγίου Ιωάννου του Χρυσοστόμου, του Αγίου Κυρίλλου Αλεξανδρείας, που εκτυπώθηκαν στην δυτική Ευρώπη με τα Ελληνικά πρωτότυπα κείμενα και με μεταφράσεις στα Λατινικά, Γαλλικά, και Αγγλικά. Επίσης όλες τις εκδόσεις των Πρακτικών των Οικουμενικών Συνόδων και των εκκλησιαστικών συνόδων από τον 10ον-19ον αιώνα. Επίσης όλα τα συγγράμματα του Ιερού Αυγουστίνου, του Θωμά του Ακουινάτου, του Μποναβεντούρα και των Αρχηγών της Ευρωπαϊκής Μεταρρυθμίσεως, του Λουθήρου, του Καλβίνου, και των νεωτέρων θεολόγων της Δύσεως, όπως ο Τόμας Τόρανς, ο Καρλ Μπαρτ, ο Καρλ Ράννερ κ. αλλ. -Ποια θεωρείτε τα πιο σπάνια ή πολύτιμα βιβλία της συλλογής σας και γιατί; Είναι πολλά αλλά θα σας αναφέρω μερικά:
Όλα τα προαναφερθέντα είναι ανεκτίμητα για το ακαδημαϊκό τους περιεχόμενο, αλλά το σπουδαιότερο από όλα κατ’ εμέ είναι οι 161 τόμοι της Ελληνικής Πατρολογίας του J.P. Migne που εκδόθηκε στην Αθήνα και στην οποία υπήρξα βοηθός εκδότης. Σ᾽ αυτά θα προσθέσω και 4 μεγάλες Ελληνικές Εγκυκλοπαίδειες. -Υπάρχουν χειρόγραφα που ξεχωρίζετε ιδιαίτερα; Υπάρχουν σε φιλμ τα οποία αγοράστηκαν από διάφορες Ιερές Μονές του Αγίου Όρους στον Άθω.
-Υπάρχει κάποιο βιβλίο που σας συγκίνησε ιδιαίτερα όταν το αποκτήσατε; Υπάρχει ένα βιβλίο του John Henry Newman που αναφέρεται στον Μέγα Αθανάσιο κατά των Αρειανών αιρετικών που αμφισβητούσαν το ορθόδοξο πιστεύω της πρώτης οικουμενικής Συνόδου. Το βιβλίο αυτό μεταφράστηκε στα ελληνικά και χρησιμοποιήθηκε στη Θεολογική Σχολή της Χάλκης του Οικουμενικού Πατριαρχείου. Ο Μέγας Αθανάσιος υπήρξε ο μέντορας της Ορθοδοξίας και η βάση της διδακτορικής διατριβής μου. Ο Νιούμαν ήταν ο μεταφραστής του Μ. Αθανασίου στο μεγάλο κίνημα των Αγγλικανών στην Οξφόρδη τον 19ο αιώνα για την επιστροφή στην Ορθοδοξία. -Πιστεύετε ότι το βιβλίο παραμένει αναντικατάστατο στην ψηφιακή εποχή; Βεβαίως. Όμως η ψηφιακή επιστήμη έχει την αξία της ως βοηθητική στην έρευνα της θεολογίας και των επιστημών. Όταν έγραψα τη διατριβή μου για αμφιβαλόμενα έργα του Αγίου Αθανασίου, χρησιμοποίησα ένα πρόγραμμα που δημιούργησα στο υπολογιστή του Πανεπιστημίου το οποίο υιοθέτησε και η Οξφόρδη. Εφαρμόστηκε στη Διδακτορική μου διατριβή και χρησιμοποιήθηκε ευρύτατα για το Αθανασιανό ύφος των συγγραμμάτων του. -Πώς επηρεάζει το καλό βιβλίο τη θεολογική σκέψη και την πνευματική καλλιέργεια; Όπως έλεγε ο καλύτερος καθηγητής μου στη Σκωτία, το καλό βιβλίο δεν είναι επινόηση αλλά διανόηση…διότι η πνευματική καλλιέργεια δεν είναι εσωστρεφής αλλά εξωστρεφής. Ο νους δεν βλέπει μέσα του, δεν ονειροπολεί, ούτε βλέπει προς τα κάτω, αλλά προς τα πάνω. Στον αρχαίο καθεδρικό ναό στο Ντάραμ υπάρχει ένα βιτρό που απεικονίζει τον άγιο Γρηγόριο το Θεολόγο να στέκεται όρθιος επάνω στη γήινη σφαίρα και με ανοιχτά τα μάτια και τα χέρια να ατενίζει προς τον ουρανό που είναι ο Χριστός και τον ευλογεί. -Υπάρχει διαφορά ανάμεσα στη γνώση που προσφέρει ένα βιβλίο και στη σοφία που μπορεί να γεννήσει; Eξαρτάται από τον αναγνώστη. Αν είναι ανόητος ή νοήμων. Ο ανόητος είναι δυσνόητος, ακατανόητος, βλέπει προς τα κάτω επιφανειακά. Ο νοήμων έχει επίγνωση, στέκεται όρθιος, και κατανοεί. Όχι δεν υπάρχει γ΄ αυτόν διαφορά, γιατί η σοφία που γεννάει είναι επίγνωση, στέκεται όρθια, είναι επιστήμη. -Πώς οργανώνετε καθημερινά μια τόσο μεγάλη βιβλιοθήκη και ποιόν στόχο επιδιώκετε μέσα από αυτή τη συγκέντρωση βιβλίων;» Τακτοποιώ τα βιβλία ανάλογα με τα γενικά και ιδιαίτερα θέματα και ζητήματα που συνάντησα στην εμπειρία της προσωπικής, οικογενειακής, κοινωνικής, και εκκλησιαστικής διακονίας μου. Η βιβλιοθήκη έχει μια Γενική και Ειδική δομή η οποία εμπλουτίζεται για να χρησιμοποιηθεί στο μέλλον από τους ομογενείς μας ώστε να κατανοήσουν και να αντιμετωπίσουν τα προβλήματα του επίγειου βίου μας στη σημερινή κοινωνία μας και να ακολουθήσουν το δρόμο της σωτηρίας και εισόδου στην αιώνια βασιλεία του δημιουργού και λυτρωτή μας Θεού. Νομικά έχω κατοχυρώσει τη βιβλιοθήκη ως φιλανθρωπικό ίδρυμα και ευελπιστώ να βρω συνδρομητές που θα εγκαταστήσουν το ίδρυμα σε ένα ευρύτερο χώρο. Ωστόσο συνεχίζω να εμπλουτίζω τη βιβλιοθήκη αγοράζοντας βιβλία εβδομαδιαίως. -Υπάρχει κάποιο βιβλίο στο οποίο επιστρέφετε συχνά; Είναι το ΚΥΡΙΑΚΟΔΡΟΜΙΟΝ του Νικηφόρου Θεοτόκη, Αρχιεπισκόπου Αστραχανίου και Σταυρουπόλεως που ερμηνεύει τα ιερά Ευαγγέλια και τις Επιστολές των Αποστόλων της Καινής Διαθήκης. -Αν έπρεπε να σωθεί μόνο ένα βιβλίο από όλη τη βιβλιοθήκη σας, ποιο θα ήταν; Είναι το βιβλίο της ζωής μου που συνεχίζω να γράφω με τίτλο, ΤΑ ΑΠΟΜΝΗΜΟΝΕΥΜΑΤΑ ΜΟΥ, το οποίο έχει Τρία Μέρη και έναν επίλογο, Τη ζωή μου 1ον) στην Αθήνα, 2ον) στην Αγγλία και 3ον) στην Αμερική. Ο Επίλογος βασίζεται στα εξής λόγια του Κυρίου και Σωτήρα μας Ιησού Χριστού: «Ἦσαν δε Ἕλληνές τινες ἐκ τῶν ἀναβαινόντων ἵνα προσκυνήσωσιν ἐν τῇ ἑορτῇ. Οὗτοι οὖν προσῆλθον Φιλίππῳ τῷ ἀπὸ Βηθσαϊδὰ τῆς Γαλιλαίας καὶ ἠρώτων αὐτὸν λέγοντες, κύριε, θέλομεν τὸν Ἰησοῦν ἰδεῖν. Ἔρχεται ὁ Φίλιππος καὶ λέγει τῷ Ἀνδρέᾳ, έρχεται Ἀνδρέας καὶ Φίλιππος καὶ λέγουσιν τῷ Ἰησοῦ, ὁ δὲ Ἰησοῦς ἀποκρίνεται αὐτοῖς λέγων, ἐλήλυθεν ἡ ὥρα ἵνα δοξασθῇ ὁ υἱὸς τοῦ ἀνθρώπου (Ἰωάν. 12: 20-23)» – δηλαδή Ὁ Ελληνισμός καὶ ὁ Χριστιανισμός είναι αλληλένδετοι. |Ο Επίλογος θα κλείσει με την αναφορά στους δύο Αρχιεπισκόπους που με βοήθησαν στο έργο μου αυτό – τον Αρχιεπίσκοπον Θυατείρων και Μεγάλης Βρετανίας κυρόν Μεθόδιον και τον πρώην Αρχιεπίσκοπον Αμερικής κκ. Σπυρίδωνα.
[ fractal
|
|
|
|